Katrollen

Katrollen worden in de klimsport om verschillende redenen gebruikt. Eerst en vooral om zware lasten omhoog te hijsen, een zogenaamd "takelsysteem", in dit geval worden katrollen vaak gebruikt met een teruglooprem. Dit is een rem (al dan niet in de katrol ingebouwd) die ervoor zorgt dat wanneer men plots het touw loslaat, de last niet terug naar beneden valt. Een tweede toepassing van katrollen is het verplaatsen langs touwen (of kabels). Dit wordt niet zoveel gebruikt in de klimsport (omdat men meestal omhoog en omlaag gaat en niet zijdelings vordert). Een laatste toepassing is het "snel vorderen op touw" of de zogenaamde "death-ride". Hiervoor worden meestal katrollen met kogellagers gebruikt omdat deze minder weerstand hebben dan gewone katrollen. Wanneer men een death-ride uitvoert met mensen ipv materiaal, wordt meestal gebruik gemaakt van een dubbele katrol. Dit is een katrol die twee loopvlakken heeft. Mocht (om een of andere reden) één van de loopvlakken plots breken, dan hangt de persoon nog altijd op het andere. De twee grootste producenten van katrollen (voor de klimsport) zijn Petzl en Kong. Omdat ze beide een enorm uitgebreid gama aan katrollen hebben zullen we enkel de katrollen van Petzl bespreken (en dan nog niet allemaal). Men kan de katrollen grofweg indelen in twee categorieën: deze met vaste flanken en deze met mobiele flanken.

  1. Katrollen met vaste flanken
    Deze worden meestal gebruikt om een death-ride uit te voeren. Men gebruikt één katrol met een dubbel loopvlak (dus met twee rollementen) ofwel twee enkele katrollen (zoals de Fixe) na mekaar. Doordat de flanken van de katrol vast zijn is de katrol robuster, maar ook zwaarder. Wordt vaak gebruikt bij touwopstelling die zelden worden afgebroken.
    • Tandem
      Dit is een katrol met twee loopvlakken die geschikt is om op horizontaal te vorderen, er is een maximumsnelheid van 10 meter per seconde en de touwen mogen maximaal een diameter hebben van 13mm.
    • Tandem Cable
      Dit is eveneens een katrol met een dubbel loopvlak, hij is ongeveer identiek aan de gewone Tandem, met het verschil dat dit model geproduceerd is voor gebruik op stalen kabels in plaats van op gewoon touw. Er is eveneens een maximumsnelheid van 10 meter per seconde en de diameter van de stalen kabel mag ook niet groter zijn dan 13mm.
    • Fixe
      Deze katrol kan gebruikt worden om te takelen, aangezien het hier maar om één loopvlak gaat. De katrol beschikt eveneens over een kogellager, waardoor het touw soepelder kan glijden, en er minder slijtage is. Wanneer men twee Fixe´s na elkaar gebruikt kan men eveneens vorderen op horizontaal touw zoals met een Tandem of een Tandem Cable.
  2. Katrollen met mobiele flanken
    Het voordeel van deze katrollen is dat ze gemakkelijker zijn om het touw in te brengen en dat ze veel lichter zijn dan hun soortgenoten met vaste flanken. Een ander nadeel is dat de maximale touwdiameter meestal kleiner is (11mm) dan die van de katrollen met vaste flanken (13mm). We bespreken een aantal types van het merk Petzl:
    • Oscillante
      Het is een roestvrije ultralichte katrol met een nylon blokschijf. Het is een goedkope oplossing voor klimmers die een katrol slechts sporadisch nodig hebben. De flanken worden geopende door ze van elkaar weg te schuiven.
    • Ultralegere
      Dit is een noodkatrol, het is eigenlijk niet echt een katrol, het is het loopwiel uit een Oscillante die los wordt verkocht. Door ze op een ovaalvormige musketon te monteren kan men een noodkatrol fabriceren. Dit is natuurlijk geen katrol voor intensief gebruik. De katrol is eveneens geproduceerd uit duurzaam nylon.
    • Gemini
      Hier gaat het om een dubbele katrol met twee loopvlakken naast elkaar. Deze katrol wordt vaak gebruikt in ingewikkelde takelopstelling doordat ze twee loopvlakken heeft. Hierdoor is ze ideaal voor het takelen van zware lasten.


Tandem voor touw Tandem voor kabel
Tandem katrol voor op touw
Producent Petzl
Tandem katrol voor op kabel
Producent Petzl
Fixe katrol  
Fixe katrol
Producent Petzl
 
Oscillante gesloten Oscillante gesloten
Oscillante gesloten
Producent Petzl
Oscillante geopend
Producent Petzl
Ultralegere Ultralegere
Ultralegere (liggend)
Producent Petzl
Ultralegere (rechtopstaand)
Producent Petzl
Gemini gesloten Gemini gesloten
Gemini gesloten
Producent Petzl
Gemini geopend
Producent Petzl